Các vị trí trong bóng đá: ký hiệu viết tắt và vai trò

Các vị trí trong bóng đá và ký hiệu viết tắt: GK, CB, LB, RB, CDM, CM, CAM, LW, RW, ST… Bảng tra đầy đủ, vai trò từng tuyến và vị trí thay đổi theo sơ đồ.

Các vị trí trong bóng đá chia theo bốn tuyến: thủ môn, hậu vệ, tiền vệ và tiền đạo, mỗi tuyến lại có nhiều vị trí với ký hiệu viết tắt riêng như GK, CB, CDM, CAM hay ST. Hiểu các ký hiệu này giúp bạn đọc sơ đồ chiến thuật, đội hình ra sân và thống kê cầu thủ dễ hơn. Bài này liệt kê tất cả vị trí phổ biến, ký hiệu viết tắt và vai trò chính của từng vị trí.

Bóng đá có bao nhiêu vị trí?

Mỗi đội có 11 cầu thủ trên sân, gồm 1 thủ môn và 10 cầu thủ chia vào ba tuyến hậu vệ, tiền vệ và tiền đạo. Không có số vị trí cố định, vì mỗi sơ đồ chiến thuật sắp xếp các tuyến khác nhau; nhưng có khoảng 15 tên vị trí được dùng phổ biến.

Ký hiệu vị trí thường lấy từ tiếng Anh: chữ L (left) là trái, R (right) là phải, C (centre) là trung tâm, D (defensive) là phòng ngự, A (attacking) là tấn công.

Một đội tuyển xếp hàng trước trận, minh họa bài các vị trí trong bóng đá
Một đội tuyển xếp hàng trước trận, minh họa bài các vị trí trong bóng đá (ảnh gốc: YantsImages, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Bảng ký hiệu các vị trí trong bóng đá

Bảng dưới xếp từ khung thành lên hàng công:

Ký hiệuTên đầy đủTên tiếng ViệtVai trò chính
GKGoalkeeperThủ mônBảo vệ khung thành, được dùng tay trong vòng cấm
CBCentre-backTrung vệPhòng ngự khu trung tâm, tranh chấp bóng bổng
SWSweeper (libero)Hậu vệ quétĐứng sau các trung vệ để bọc lót, nay ít dùng
LB / RBLeft/Right-backHậu vệ trái / phảiPhòng ngự hai biên, dâng lên hỗ trợ tấn công
LWB / RWBLeft/Right wing-backHậu vệ chạy cánhChạy suốt biên trong sơ đồ ba trung vệ
CDM / DMDefensive midfielderTiền vệ phòng ngựĐánh chặn trước hàng thủ, phân phối bóng
CMCentral midfielderTiền vệ trung tâmNối phòng ngự với tấn công
CAM / AMAttacking midfielderTiền vệ tấn côngTạo cơ hội sau lưng tiền đạo
LM / RMLeft/Right midfielderTiền vệ trái / phảiHoạt động ở hai cánh tuyến giữa
LW / RWLeft/Right wingerTiền đạo cánhĐi bóng, tạt, cắt vào trong dứt điểm
CFCentre-forwardTrung phongLàm tường, liên kết và ghi bàn
STStrikerTiền đạo cắmGhi bàn, đứng cao nhất đội hình
SSSecond strikerHộ côngĐá lùi sau tiền đạo cắm

Tuyến phòng ngự: thủ môn và hậu vệ

Tuyến phòng ngự gồm thủ môn và 3 đến 5 hậu vệ, tùy sơ đồ. Hệ bốn hậu vệ gồm hai trung vệ và hai hậu vệ biên; hệ ba trung vệ thường đi kèm hai hậu vệ chạy cánh.

Bàn phản lưới nhà thường đến từ tuyến này, vì họ hay tranh chấp sát khung thành; xem thêm bài OG trong bóng đá là gì.

Cầu thủ tuyến giữa tranh bóng, minh họa các vị trí tiền vệ
Cầu thủ tuyến giữa tranh bóng, minh họa các vị trí tiền vệ (ảnh gốc: YantsImages, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Tuyến giữa: từ tiền vệ phòng ngự đến tiền vệ tấn công

Tuyến giữa là nơi có nhiều vai trò khác nhau nhất. Tiền vệ phòng ngự (CDM) đứng thấp, tiền vệ trung tâm (CM) hoạt động rộng, tiền vệ tấn công (CAM) đứng cao để kiến tạo. Vai trò của tiền vệ tấn công được giải thích chi tiết trong bài AM trong bóng đá là gì.

Tiền vệ tấn công và tiền đạo cánh là những vị trí thường có nhiều kiến tạo nhất; cách tính kiến tạo có trong bài kiến tạo trong bóng đá là gì.

Tuyến tấn công: tiền đạo cánh và tiền đạo trung tâm

Tuyến tấn công thường có 1 đến 3 cầu thủ, gồm tiền đạo cánh và tiền đạo trung tâm. Tiền đạo cánh trái (LW) và cánh phải (RW) có bài riêng ở LW trong bóng đá là gì và WF trong bóng đá là gì.

Tiền đạo cắm (ST) và trung phong (CF) đôi khi được dùng thay cho nhau; khác biệt nằm ở việc CF thường lùi xuống liên kết nhiều hơn.

Cầu thủ tấn công bật cao đánh đầu, minh họa các vị trí tiền đạo
Cầu thủ tấn công bật cao đánh đầu, minh họa các vị trí tiền đạo (ảnh gốc: YantsImages, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Vị trí thay đổi theo sơ đồ chiến thuật

Cùng một cầu thủ có thể đá vị trí khác nhau tùy sơ đồ. Trong 4-3-3, cầu thủ chạy cánh là LW/RW; trong 4-4-2, họ lùi về LM/RM; trong 3-5-2, hậu vệ biên trở thành LWB/RWB. Vì vậy khi đọc đội hình ra sân, nên xem cả sơ đồ chứ không chỉ tên vị trí; cách đọc có trong bài đội hình ra sân.

Câu hỏi thường gặp về các vị trí trong bóng đá

Có bao nhiêu vị trí trong bóng đá?

Có khoảng 15 tên vị trí phổ biến, chia vào bốn nhóm thủ môn, hậu vệ, tiền vệ và tiền đạo.

Ký hiệu các vị trí trong bóng đá lấy từ đâu?

Hầu hết lấy từ chữ cái đầu tên tiếng Anh, ví dụ GK là goalkeeper, CB là centre-back, ST là striker.

Vị trí nào quan trọng nhất trên sân?

Không có vị trí nào quan trọng nhất; mỗi vị trí có vai trò riêng, và sức mạnh của đội phụ thuộc vào sự cân bằng giữa các tuyến.

Lời kết

Các vị trí trong bóng đá chia theo thủ môn, hậu vệ, tiền vệ và tiền đạo, với ký hiệu viết tắt từ tiếng Anh như GK, CB, CDM, CAM, LW, ST. Bước tiếp theo là đọc đội hình ra sân của một trận sắp đá trên trang tỷ số trực tuyến và thử xác định vị trí của từng cầu thủ.

Nội dung trên trang dành cho người từ 18 tuổi. Hiểu vị trí giúp xem bóng đá sâu hơn; nó không giúp đoán trước kết quả trận đấu.

BTV Tràng Dương

BTV Tràng Dương

BTV Tràng Dương (Trần Minh Dương) là biên tập viên phụ trách nội dung soi kèo, tỷ lệ kèo và kiến thức bóng đá tại tylekeobongda.vin. Tốt nghiệp ngành Báo chí, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM (2015), Dương theo đuổi cách viết dựa trên số liệu, kiểm chứng nguồn và nhắc người đọc cá cược có trách nhiệm.

Dương phụ trách các bài soi kèo theo trận, bài giải thích kèo chấp, tài xỉu, 1X2 và tin tức bóng đá trên site. Tỷ lệ trong mỗi bài đều ghi rõ nhà cái và giờ lấy; cách site thu thập và kiểm tra dữ liệu được trình bày ở trang Phương pháp và nguồn dữ liệu. Góp ý hoặc báo sai sót trong bài, bạn gửi qua trang Liên hệ.

Bài viết: 98