Đá luân lưu là gì? Luật sút luân lưu và nếu hòa thì sao

Đá luân lưu là gì: mỗi đội sút 5 quả từ chấm phạt đền, hòa thì sút tiếp từng lượt. Luật sút luân lưu theo IFAB, khác gì phạt đền và có tính vào tỷ số không.

Đá luân lưu (loạt sút luân lưu, luân lưu 11 mét) là cách phân định đội thắng khi trận đấu loại trực tiếp vẫn hòa sau thời gian thi đấu chính thức và hiệp phụ (nếu có). Mỗi đội lần lượt sút 5 quả từ chấm phạt đền; nếu vẫn bằng nhau thì sút tiếp từng lượt một cho đến khi có đội hơn. Bài này giải thích đá luân lưu là gì, luật sút luân lưu theo IFAB, và trả lời câu hỏi “nếu đá luân lưu hòa thì sao”.

Đá luân lưu là gì?

Đá luân lưu là loạt sút từ chấm phạt đền dùng để chọn đội đi tiếp hoặc đội vô địch, không phải một phần của trận đấu. Kết quả trận vẫn được ghi là hòa; bàn thắng trong loạt luân lưu không tính vào tỷ số, không tính cho cầu thủ ghi bàn.

Luân lưu chỉ dùng ở trận cần có đội thắng, như vòng loại trực tiếp của cúp hay trận chung kết. Trận vòng bảng hay trận giải vô địch quốc gia hòa thì kết thúc là hòa.

Cầu thủ thực hiện cú sút từ chấm 11 mét, minh họa bài đá luân lưu là gì
Cầu thủ thực hiện cú sút từ chấm 11 mét, minh họa bài đá luân lưu là gì (ảnh gốc: Mr.ちゅらさん, Wikimedia Commons, CC0)

Luật sút luân lưu theo IFAB

Luật thi đấu của IFAB quy định loạt sút luân lưu (“kicks from the penalty mark”) với các điểm chính sau:

  • Trọng tài tung đồng xu chọn khung thành, rồi tung lần nữa để đội thắng chọn sút trước hay sau.
  • Chỉ những cầu thủ còn trên sân khi trận đấu kết thúc (kể cả người tạm ra ngoài vì chấn thương) mới được sút.
  • Hai đội phải có số người bằng nhau; đội đông hơn phải bớt người cho bằng.
  • Mỗi đội sút 5 quả, xen kẽ nhau; mỗi cầu thủ chỉ sút một lần cho đến khi tất cả cầu thủ hợp lệ của đội đã sút.
  • Nếu một đội đã không thể đuổi kịp dù còn lượt, loạt sút dừng lại sớm.
  • Mỗi quả chỉ được sút một lần; bóng bật ra từ thủ môn hay cột dọc không được đá bồi.

Các quy định về chạy đà, giả động tác và vị trí thủ môn giống quả phạt đền trong trận, xem bài penalty là gì.

Nếu đá luân lưu hòa thì sao?

Nếu sau 5 lượt hai đội vẫn bằng nhau, loạt sút tiếp tục theo thể thức “cái chết bất ngờ”: mỗi đội sút một quả, đội nào hơn sau một lượt thì thắng. Loạt luân lưu không bao giờ kết thúc hòa.

Nếu tất cả cầu thủ của một đội đã sút một lượt, các cầu thủ bắt đầu sút lượt thứ hai, thứ tự có thể thay đổi. Vì vậy có những loạt luân lưu kéo dài đến khi cả thủ môn cũng phải lên sút.

Thủ môn trong khung thành, minh họa luật đá luân lưu khi hai đội vẫn hòa
Thủ môn trong khung thành, minh họa luật đá luân lưu khi hai đội vẫn hòa (ảnh gốc: Bryan Berlin, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Phạt đền và đá luân lưu khác nhau thế nào?

Tiêu chíPhạt đền trong trậnĐá luân lưu
Khi nàoSau lỗi trong vòng cấmSau khi trận loại trực tiếp hòa
Tính vào tỷ sốCóKhông
Tính cho cầu thủ ghi bànCóKhông
Được đá bồi khi bóng bật raCóKhông

Đá luân lưu ảnh hưởng thế nào đến kết quả và kèo?

Kèo cả trận như 1X2, kèo chấp và tài xỉu thường chỉ tính 90 phút cộng bù giờ, không tính hiệp phụ và luân lưu. Một trận hòa 1-1 rồi thắng trên chấm luân lưu vẫn là trận hòa với các kèo này.

Chỉ các kèo ghi rõ “đội đi tiếp” hoặc “đội vô địch” mới tính kết quả luân lưu. Cách đọc các loại kèo chính có trong bài kèo 1X2 là gì; phút bù giờ được tính thế nào có ở bài cược bóng đá có tính phút bù giờ không.

Thủ môn bay người cản phá, minh họa việc luân lưu không tính vào tỷ số và kèo cả trận
Thủ môn bay người cản phá, minh họa việc luân lưu không tính vào tỷ số và kèo cả trận (ảnh gốc: YantsImages, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Những loạt luân lưu đáng nhớ gần đây

Chung kết World Cup 2022 là ví dụ nổi tiếng: Argentina và Pháp hòa 3-3 sau 120 phút, Kylian Mbappé lập hat-trick nhưng Argentina thắng trên chấm luân lưu. Tháng 3/2025, tứ kết Nations League giữa Bồ Đào Nha và Đan Mạch lại được quyết định trong hiệp phụ, nhắc rằng không phải trận loại trực tiếp nào cũng đi đến luân lưu.

Câu hỏi thường gặp về đá luân lưu

Đá luân lưu mỗi đội sút mấy quả?

Mỗi đội sút 5 quả; nếu vẫn hòa thì sút tiếp từng lượt một cho đến khi có đội thắng.

Bàn thắng trong luân lưu có tính vào tỷ số không?

Không. Tỷ số trận vẫn là tỷ số sau 90 phút hoặc sau hiệp phụ; kết quả luân lưu được ghi riêng.

Thủ môn có được sút luân lưu không?

Có. Thủ môn là cầu thủ hợp lệ và có thể sút như mọi cầu thủ khác trên sân.

Lời kết

Đá luân lưu là loạt sút 5 quả mỗi đội để phân định trận loại trực tiếp; nếu vẫn hòa thì sút tiếp từng lượt cho đến khi có đội thắng, và bàn thắng luân lưu không tính vào tỷ số. Bạn có thể xem kết quả các trận phải phân định bằng luân lưu trên trang kết quả bóng đá.

Nội dung trên trang dành cho người từ 18 tuổi. Loạt luân lưu là phần khó đoán nhất của một trận đấu, ngay cả với đội mạnh hơn.

BTV Tràng Dương

BTV Tràng Dương

BTV Tràng Dương (Trần Minh Dương) là biên tập viên phụ trách nội dung soi kèo, tỷ lệ kèo và kiến thức bóng đá tại tylekeobongda.vin. Tốt nghiệp ngành Báo chí, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM (2015), Dương theo đuổi cách viết dựa trên số liệu, kiểm chứng nguồn và nhắc người đọc cá cược có trách nhiệm.

Dương phụ trách các bài soi kèo theo trận, bài giải thích kèo chấp, tài xỉu, 1X2 và tin tức bóng đá trên site. Tỷ lệ trong mỗi bài đều ghi rõ nhà cái và giờ lấy; cách site thu thập và kiểm tra dữ liệu được trình bày ở trang Phương pháp và nguồn dữ liệu. Góp ý hoặc báo sai sót trong bài, bạn gửi qua trang Liên hệ.

Bài viết: 98