VAR là gì? Check VAR hoạt động thế nào trong một trận đấu

VAR là gì: trợ lý trọng tài video xem lại 4 loại tình huống bàn thắng, phạt đền, thẻ đỏ trực tiếp, nhầm người. Check VAR diễn ra thế nào và VAR không làm gì.

VAR (Video Assistant Referee) là trợ lý trọng tài video: một nhóm trọng tài ngồi trong phòng điều khiển, xem lại các tình huống bằng hình ảnh truyền hình và báo cho trọng tài chính khi phát hiện sai sót rõ ràng. VAR chỉ can thiệp ở bốn loại tình huống có thể thay đổi trận đấu. Bài này giải thích VAR là gì, “check VAR” diễn ra thế nào trong một trận, và những gì VAR không được phép làm.

VAR là gì?

VAR là hệ thống trọng tài video hỗ trợ trọng tài chính sửa những sai sót rõ ràng ở các tình huống quan trọng. Hệ thống được đưa vào Luật thi đấu bóng đá năm 2018 và dùng ở World Cup lần đầu tại Nga cùng năm.

Một tổ VAR gồm trọng tài VAR và các trợ lý (AVAR), làm việc trong phòng điều khiển video với nhiều góc quay. Trọng tài chính trên sân vẫn là người đưa ra quyết định cuối cùng.

Tổ trọng tài trước một trận World Cup 2026, minh họa bài VAR là gì
Tổ trọng tài trước một trận World Cup 2026, minh họa bài VAR là gì (ảnh gốc: YantsImages, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

VAR được can thiệp vào những tình huống nào?

VAR chỉ được can thiệp khi có “sai sót rõ ràng” hoặc “tình huống nghiêm trọng bị bỏ sót”, trong bốn loại tình huống:

Loại tình huốngVí dụ
Bàn thắng hoặc không bàn thắngViệt vị, phạm lỗi hay bóng chạm tay trong pha dẫn đến bàn thắng
Phạt đền hoặc không phạt đềnCó hay không có lỗi trong vòng cấm
Thẻ đỏ trực tiếpPha vào bóng nguy hiểm bị bỏ sót hoặc phạt sai (không áp dụng cho thẻ vàng thứ hai)
Nhầm ngườiTrọng tài phạt thẻ nhầm cầu thủ

Các lỗi như thẻ vàng thông thường, quả phạt góc hay ném biên nằm ngoài phạm vi của VAR. Cách VAR kiểm tra việt vị có trong bài luật việt vị, còn quy định về phạt đền ở bài penalty là gì.

Check VAR là gì và diễn ra thế nào?

“Check VAR” là lúc tổ VAR kiểm tra lại một tình huống, thường diễn ra âm thầm trong khi trận đấu vẫn tiếp tục hoặc tạm dừng. Trình tự thường gặp như sau:

  • Tổ VAR tự động xem lại mọi bàn thắng, quả phạt đền và thẻ đỏ.
  • Nếu không thấy sai sót rõ ràng, trận đấu tiếp tục; người xem có khi không nhận ra đã có một lần kiểm tra.
  • Nếu thấy sai sót, VAR báo cho trọng tài chính qua tai nghe.
  • Với các quyết định thực tế như việt vị hay bóng đã ra ngoài, trọng tài có thể đổi quyết định ngay theo thông tin từ VAR.
  • Với các tình huống cần đánh giá như mức độ phạm lỗi, trọng tài ra màn hình bên sân để tự xem lại (on-field review), rồi mới quyết định.

Khi muốn xem lại, trọng tài vẽ hình chữ nhật trong không trung, mô phỏng màn hình. Một số giải còn cho trọng tài công bố lý do quyết định qua loa sân vận động.

Các trọng tài chụp ảnh trước trận đấu, minh họa các tình huống VAR được can thiệp
Các trọng tài chụp ảnh trước trận đấu, minh họa các tình huống VAR được can thiệp (ảnh gốc: YantsImages, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

VAR có làm trận đấu công bằng hơn?

VAR giảm rõ các sai sót lớn như bàn thắng việt vị rõ ràng hay phạt đền bị bỏ sót. Nhưng nó cũng làm trận đấu dừng lâu hơn, và các tình huống cần đánh giá chủ quan, như mức độ tiếp xúc hay bóng chạm tay, vẫn gây tranh cãi vì hai người xem cùng một hình ảnh có thể kết luận khác nhau.

Với việt vị, công nghệ việt vị bán tự động dùng camera và cảm biến trong bóng đã giúp rút ngắn thời gian kiểm tra ở World Cup 2022 và nhiều giải lớn sau đó.

VAR ảnh hưởng gì đến người xem tỷ số và kèo?

Một bàn thắng chỉ thật sự được tính sau khi VAR kiểm tra xong. Vì thế tỷ số trực tuyến có thể hiện bàn thắng rồi xóa đi, và các kèo trong trận thường tạm khóa khi có check VAR. Tài xỉu và kèo chấp tính theo tỷ số chính thức sau cùng, gồm cả bàn được công nhận nhờ VAR. Bạn có thể theo dõi diễn biến trên trang tỷ số trực tuyến.

Thủ môn trên sân trong một trận World Cup 2026, minh họa ảnh hưởng của VAR đến tỷ số
Thủ môn trên sân trong một trận World Cup 2026, minh họa ảnh hưởng của VAR đến tỷ số (ảnh gốc: Bryan Berlin, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Câu hỏi thường gặp về VAR

VAR là viết tắt của gì?

VAR là viết tắt của Video Assistant Referee, nghĩa là trợ lý trọng tài video.

Check VAR là gì?

Check VAR là việc tổ VAR kiểm tra lại một tình huống như bàn thắng, phạt đền hay thẻ đỏ để xem có sai sót rõ ràng không.

VAR có xem lại thẻ vàng không?

Không, trừ trường hợp nhầm người. VAR chỉ xem thẻ đỏ trực tiếp, không xem thẻ vàng hay thẻ vàng thứ hai.

Lời kết

VAR là trợ lý trọng tài video, chỉ can thiệp ở bốn loại tình huống: bàn thắng, phạt đền, thẻ đỏ trực tiếp và nhầm người, khi có sai sót rõ ràng. Bạn có thể xem lại kết quả các trận có tình huống VAR trên trang kết quả bóng đá.

Nội dung trên trang dành cho người từ 18 tuổi. Ngay cả với VAR, nhiều quyết định vẫn phụ thuộc vào cách trọng tài đánh giá, nên kết quả trận đấu luôn có yếu tố khó đoán.

BTV Tràng Dương

BTV Tràng Dương

BTV Tràng Dương (Trần Minh Dương) là biên tập viên phụ trách nội dung soi kèo, tỷ lệ kèo và kiến thức bóng đá tại tylekeobongda.vin. Tốt nghiệp ngành Báo chí, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM (2015), Dương theo đuổi cách viết dựa trên số liệu, kiểm chứng nguồn và nhắc người đọc cá cược có trách nhiệm.

Dương phụ trách các bài soi kèo theo trận, bài giải thích kèo chấp, tài xỉu, 1X2 và tin tức bóng đá trên site. Tỷ lệ trong mỗi bài đều ghi rõ nhà cái và giờ lấy; cách site thu thập và kiểm tra dữ liệu được trình bày ở trang Phương pháp và nguồn dữ liệu. Góp ý hoặc báo sai sót trong bài, bạn gửi qua trang Liên hệ.

Bài viết: 98